گروه برق 69 دانشگاه بیرجند

محلی برای ارتباط با دوستان گروه برق 69 بیرجند

"کریم باستانی" طنز یا واقعیت
ساعت ۱۱:٢٩ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٩ شهریور ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: مبارزه با شایعات

احتمالا این‌روزها در سایت‌های اینترنتی یا در فیسبوک و شبکه‌های اجتماعی متنی در باره‌ی بستنی را دریافت کرده‌اید و اگر نه حتما دوست خیرخواهی با ایمیل برای تان فرستاده است.

این متن که معلوم است توسط نویسنده‌ی خوش‌ذوقی نوشته شده است می‌توانست طنز شیرین خوبی باشد برای دمی خندیدن. توضیح دادن در مورد این که چرا این متن طنز است کار سخیفی ست اما دانستن مطالبی درباره‌ی «بستنی» و «آیس کرم» خالی از لطف نیست.


متاسفانه در زبان فارسی هنوز منبعی وجود ندارد که در مورد ریشه‌ی واژه‌ها توضیح داده باشد اما خوشبختانه در زبان انگلیسی منابع معتبر زیادی وجود دارد برای همین کافی است «Ice Cream» را در وب‌گاهی مانند «Online Etymology dictionary» را جست‌وجو کنید تا بدانید واژه‌ی «آیس کرم» اولین بار در ۱۷۴۴ میلادی یا ۱۱۲۳ هجری خورشیدی به کار رفته است و قبل از آن هم در دهه‌ی هشتاد قرن شانزدهم با «آیسد کرم»(۱) در اینجا و خیلی جاهای دیگه هم می‌توانید در مورد تاریخچه‌ی بستنی مطالبی را بخوانید: History of Ice Cream

«1744, earlier iced cream (1680s), from ice (n.) + cream (n.).

«بستنی به احتمال زیاد نوع تحول یافته نوشیدنی های یخ زده است. در قرن چهارم قبل از میلاد، اسکندر به نوشیدنی‌های یخ زده یا به اصطلاح امروز تگری (تگرگی)، علاقه فراوانی داشته و در مدارک باستانی نیز دیده شده که در سال ۶۲ قبل از میلاد، نرون، امپراتور روم گروه‌هایی را به کوهستان‌های آپنین (Apennines) می‌فرستاد تا برایش یخ و برف بیاورند، سپس آن را با شربت، پوره میوه یا عسل مخلوط می‌کرده و می‌خورد.

هزاران سال است که آب یخ زده در آسیا به مصرف خوراکی می‌رسد. مصرف مواد لبنی یخ زده، اولین بار در ادبیات چین باستان دیده شده است که قدمت این منابع به قرن دوازدهم برمی‌گردد. بازرگانان و ماجراجویانی چون مارکوپولو، روش تهیه یخ را از خاور دور به اروپا بردند. در ۱۶۶۰، کافه پروکوپ توسط یک ایتالیایی به نام کولتلی در پاریس افتتاح شد که در آن انواع یخ (طعم‌دار) و خامه یخ زده یا همان بستنی، تولید و عرضه می‌شد. بعد از آن، دسرهای یخی راه خود را به آمریکا باز کردند و در سال ۱۷۰۰ میلادی، فرماندار مریلند، از میهمانان خود با بستنی پذیرایی کرد.
در سال ۱۸۴۳ میلادی، اولین فریزر دستی چرخشی توسط نانسی جانسون اختراع و ثبت شد. در فاصله سالهای ۱۸۴۸ و ۱۸۷۳ بستنی‌ساز چرخشی دیگر به ثبت رسید و در سال ۱۸۵۱ اولین واحد صنعتی تولید بستنی توسط جاکوب فیوزل در بالتیمور راه اندازی شد. یک سال قبل از پایان قرن، آگوست گالین دستگاه هموژنیزه کننده را اختراع کرد که به ایجاد بافت نرم و خاص بستنی بسیار کمک کرد. با به وجود آمدن دستگاه‌های سردکننده مکانیکی، اولین فریزر افقی یک پارچه توسط اچ.اچ میلر ساخته شد که با آن قطعات کوچک بستنی، جداگانه فریز می‌شدند، اما اولین بستنی قیفی توسط یک مهاجر ایتالیایی به نام ایتالو مارچیونی در نیویورک تهیه شد و او قالب مخصوص خود را در ۱۹۰۳ به ثبت رساند و یک سال بعد به طور اتفاقی در نمایشگاه جهانی سنت لوئیسمعرفی شد. در این نمایشگاه، یک تولیدکننده نان شیرین اهل سوریه به نام حموی تعدادی نان شیرین را به شکل مخروط لوله کرد تا همسایه بستنی فروشش بتواند برای توزیع بستنی از آن استفاده کند. این شکل عرضه بستنی تا امروز، یکی از محبوب ترین شیوه ها باقی مانده است. تولید انواع دیگر بستنی از نوع چوبی، بستنی با رویه میوه و شکلاتی از سال ۱۹۲۰ آغاز شده است که در آن زمان، پدیده ای نوظهور بود.

برگرفته شده از مقدّمهء جزوهء «مطالعات امکان سنجی مقدّماتی طرح تولید بستنی (چوبی، لیوانی، قیفی)»»

در مورد «تاریخچه بستنی در ایران» الان منبعی در اختیار ندارم اطلاعاتی هم که با جست‌وجوی اینترنتی به دست آوردم مغشوش بود و متاسفانه در حال حاضر امکان تحقیق در صحت و سقم اطلاعات به‌دست آمده ندارم، از شنیده‌ها یا خوانده‌های قبلی(۲) می‌دانم که ناصرالدین شاه در سفر فرانسه با بستنی آشنا می‌شود و بعدها در زمان مظفرالدین شاه بستنی در دربار تولید می‌شده است. اولین سفر ناصرالدین شاه به اروپا در سال ۱۲۵۲ هجری خورشیدی بود یعنی ۱۸۳۱ میلادی به عبارت دیگر حدود دویست سال بعد از آن که بستنی در کافه‌های فرانسه سرو می‌شد و صد سال بعد از آن که بستنی در آمریکا به طور عمومی به فروش می‌رسید. ظاهرا بعد از انقلاب مشروطه و مرگ مظفرالدین شاه و بی‌کاری آشپزهای دربار آشپزهای بیکار شده به تولید بستنی برای اشراف می‌گردازند و کم‌کم بستنی در ایران عمومی می‌شود.
واژه‌ی «بستنی» هم که واژه‌ی قدیمی فارسی ست که به چیزهایی که قابل بستن بودند گفته می‌شده است.
من اینک به پیش توأم مستمند
بکش کشتنی بستنی را ببند. (فردوسی)
یا
هست مرا همچو نی وام کمر بستنی
هست تو را همچو نی وام شکر دادنی (مولوی)

این که کدام آدم خوش‌ذوقی اولین بار نام «بستنی» را به این «دسر سرد» داده است را نمی‌دانم اما به هر حال نام جاافتادنی و زیبایی است که فراگیر شده است و جاگیر.

باور کنید ما برای این که بگویم ملتی و مردمی با پیشینه‌ی تاریخی هستیم نیاز به بستن کلی دروغ شاخ‌دار و نبستنی یا باور کردن هر طنز و لطیفه‌یی نیستیم. اعتماد به نفس داشته باشید ما هم مانند تمام بشریت سهمی در تاریخ داریم و البته این فخرفروشی‌ها هم راه به جایی نمی‌برد حاصل کار هر انسانی در هر گوشه‌یی از زمین و برهه‌یی از تاریخ به حساب همه‌ی بشریت است.
حالا توی این هوای گرم بستنی لیس بزنید به کریم باستانی بخندید که این پدر سوخته بی‌آنکه باشد بس لذیذ است.

منبع: سایت غوزک پلاتینی - مصطفی عزیزی

http://mostafazizi.com/2012/08/20/bastani/